Büyükelçi Suat Hayri Aka ile Havacılığın Tarihsel Gelişimi Üzerine
Üniversitemiz Sivil Havacılık Yüksekokulu, “Havacılık Söyleşileri”nde “Türkiye’de Sivil Havacılığın Tarihsel Gelişimi ve Uluslararası Alanda Türkiye’nin Yeri” konusunu ele aldı.
SDÜ Bilim TV Youtube Kanalı ve Zoom uygulaması üzerinden gerçekleştirilen yayına Büyükelçi ve ICAO Daimi Temsilcisi Suat Hayri Aka konuşmacı olarak katıldı. Sözlerine tüm havacılık sektöründe çalışanların “7 Aralık Dünya Sivil Havacılık Günü”nü kutlayarak başlayan Aka, dünya sivil havacılığının covid sebebiyle yaklaşık 9 aydır zor günler geçirdiğini ifade etti. Suat Hayri Aka, “Tüm zorluklara rağmen dünya havacıları, insanlığa hizmet etmeye, acil yolcu taşımacılığı, kargo taşımacılığı, ülkelerine dönmek isteyenlerin evlerine dönüşünü sağlamaya, medikal malzemelerin taşınmasını sağlamaya, her nerede ihtiyaç olursa insanlığa hizmet etmeye devam ediyor. Zor bir yıl geçti. Telafisi uzun sürecek yıl oldu. Ama artık aşı ile birlikte aydınlığı görebiliyoruz.” Diye konuştu.
Dünyada sivil havacılığın ortaya çıkışının 20’inci yüzyılın başlarına dayandığını söyleyen Aka, “Cumhuriyet tarihimizin ilk yıllarından itibaren Türk sivil havacılığının gerek havacılık sanayi gerekse hava taşımacılığı alanında geliştirilmesi, devletin kalkınma modeli içinde önemli bir yer tutmuştur. 1925 yılında Türk havacılığına personel ve malzeme desteği sağlamak amacıyla Türk Tayyare Cemiyeti kuruldu.” dedi.
Türk Tayyare Cemiyetinin 1926 yılında Yeşilköy’de Tayyare Makinist Mektebi Havacılık Okulunu kurduğunu belirten Aka, buradan başarılı bir şekilde mezun olan öğrencilerin Fransa ve Almanya’ya uçak mühendisliği eğitimine gönderildiğini söyledi. Cemiyetin kurucuları arasında bulunan ve Kurtuluş Savaşında da savaş pilotu olan Vecihi Hürkuş’un 1930 yılında Türkiye’nin ilk sivil havacılık uçağını Vecihi-14 adıyla inşa ettiğini ve ilk uçuşunu gerçekleştirdiğini kaydeden Aka, bu uçağın uçabilirlik sertifikası alamadığını ifade etti. Vecihi Hürkuş’un 1932 yılında da Sivil Tayyare Mektebi kurduğunu ve özel havacılık eğitimi vermeye başladığını vurgulayan Aka, “Okul öğrencilerinin diplomalarının denklik alınamama sorunu nedeniyle 1934 yılında bu mektep kapanmak zorunda kaldı. Türk Hava Yolları, Devlet İşleri İdaresi adı altında 1933 yılında kuruldu. 1938 yılında da Devlet Hava Yolları Umum Müdürlüğü adıyla faaliyetlerine devam etti. Bugünkü Devlet Hava Meydanları İşletmesi Müdürlüğü de o zamanlar bu kuruluşun bir parçasıydı. Daha sonra fonksiyonlar biraz daha belirleşince iki şirket ayrılmak yeniden yapılanmak durumunda kaldı.” ifadelerini kullandı.
Türk Tayyare Cemiyetinin 1935 yılında Türk Hava Kurumu adı altında yeniden yapılandırıldığını söyleyen Aka, şunları kaydetti: “Tarihsel karakterlerimizden Nuri Demirağ, Selahattin Alan ile birlikte “Nuri Demirağ Tayyare Atölyesi”ni 1937’de kurdu. Yine Nuri Demirağ Sivas Divriği’de 1936 yılında ortaokul düzeyinde köy okulları açarak uçuş dersleri vermeye başladı. Aynı isimli ikinci bir okul da 1941 yılında Yeşilköy’de hizmete girdi. Ayrıca Nuri Demirağ 1939 yılında Bursa’da kurduğu bir tesiste ilk yerli paraşüt imalatını da gerçekleştirmiştir.”
Etkinliği izlemek için tıklayınız