Süleyman Demirel Üniversitesi

19. YY.'da Osmanlı Devleti'nde Yargı Hukuku Reformu ve Adli Bilimlerin Doğuşu

Süleyman Demirel Üniversitesi Politika Tasarım Kulübü tarafından düzenlenen, “19.YY.'da Osmanlı Devleti'nde Yargı Hukuku Reformu ve Adli Bilimlerin Doğuşu” konulu etkinlik, Hukuk Fakültesi Konferans Salonu’nda gerçekleştirildi.

Etkinliğe konuşmacı olarak katılan Anadolu Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Sedat Bingöl,  SDÜ’de böyle bir etkinlikte yer almaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Osmanlı Devleti'nde temelleri atılmış olan yargı hukuku sistemi hakkında bilgiler aktaran Bingöl, Tanzimat Dönemi'nde ciddi gelişmeler yaşandığını belirtti. Dönem içerisinde mahkemelerde yer alan kişilerin hukukla ilişkisi olmayan, halktan seçilmiş kişilerden oluştuğunu; bu durumun ise hukukla ilgili bir mektebin olmamasından kaynaklı olduğuna değindi.

II. Mahmut döneminde kurulan tıbbiyeye değinen Bingöl, adli davalarda da tıp mektebine ihtiyaç duyulduğunu ifade ederek, şu bilgileri aktardı: “Adli Tıp Kurumu'nun kökleri; 1839 yılında Sultan II. Mahmut tarafından Galatasaray'da açılan Mekteb-i-Tıbbiyye-i Şahane'de,  ilk defa Tıbb-ı Kanuni (Adli Tıp) dersleri verilmesine dayanır. Ve yapılan çalışmalar doğrultusunda görüyoruz ki; Tanzimat Dönemi'nde yaşayanlar, can ve malın korunmasına yönelik olarak adli tıbbın önemini kavramışlardır.”

Tanzimat döneminde kurulan polis teşkilatı hakkında da bilgi aktaran Bingöl, “Dönemin kolluk güçleri bir olay çıktığı zaman rapor hazırlardı. Mahkemeler de bu raporlar çerçevesinde karar almaktaydı. Günümüzün olay yeri inceleme birimiyle benzer metotların uygulandığı görülmektedir. Polis olay yerine ulaşmakta, gerekli delilleri toplamakta ve maddi deliller ile suçlular tespit edilmekteydi.” dedi.

Günümüz adli yargı temellerinin Osmanlı Dönemi'nden oluşturulduğunun altını çizen Bingöl: “Osmanlı’da 1840’dan itibaren özellikle adli bakımdan her türlü tatbikin yapıldığını söylemek mümkündür. 19. YY. ’da adli sistemdeki değişmeye bağlı olarak yan unsurların devreye girdiğini ve bugünkü adli yargının temellerinin atıldığını; adli tıp kurumunun çok daha önceden var olduğunu görüyoruz. Kolluk güçlerinde de birçok adım Osmanlı Dönemi'nde atıldı. Bugünkü metotlar çoktan kullanılmaya başlanmıştı.” diye konuştu.

İnsanlığın varlığından beri “adli tıp” anlamında çalışmaların var olduğunu belirten Bingöl, Osmanlı’da 19.YY.’da bu alanda uygulamaların ihtiyaç çerçevesinde geliştiğini ifade etti. Ele alınan dönemde meydana gelen vakalarla, günümüzdeki vakaların benzerlik gösterdiğini belirten Bingöl, Osmanlı Dönemi'nde gerçekleşen olaylar üzerinden örnek raporlarla döneme ilişkin bilgileri ayrıntılı olarak aktardı.

                                                           

Yayın Tarihi: 6.7.2018
Okunma Sayısı: 998
Yayınlayan: SDÜ Basın
Yukarı çık